ข้อมูลสำคัญ
เจาะลึก การยกเว้นการตรวจลงตราเข้าไทย (Visa Exemption) — กฎใหม่ 15 ก.ย. 2569
ขอบเขตของสิทธิและฐานกฎหมาย
การยกเว้นการตรวจลงตราเป็นมาตรการที่รัฐบาลไทยให้กับผู้ถือหนังสือเดินทางธรรมดาของประเทศและดินแดนที่อยู่ในรายการซึ่งกระทรวงการต่างประเทศประกาศ โดยมีวัตถุประสงค์การเข้าเมืองเพื่อท่องเที่ยวหรือธุรกิจระยะสั้นที่ไม่เข้าข่ายการทำงาน รายการประเทศไม่ใช่สิ่งคงที่ มีการเพิ่มและปรับเงื่อนไขตามความตกลงและนโยบายเป็นระยะ ครั้งสำคัญล่าสุดคือการยกเลิกสิทธิ 60 วันที่ใช้มาตั้งแต่กลางปี 2567 และกลับมาใช้ระบบ ผ.30/ผ.15/VoA/ทวิภาคี ตั้งแต่ 15 กันยายน 2569 ผู้เดินทางจึงควรตรวจรายการและเงื่อนไขปัจจุบันจากประกาศของกระทรวงการต่างประเทศทุกครั้งก่อนออกเดินทาง
สิ่งที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบจริงที่ช่องตรวจ
การมีสิทธิยกเว้นไม่ใช่การรับประกันว่าจะได้รับอนุญาตให้เข้าเมือง เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองมีอำนาจขอดูหลักฐานการเดินทางออกจากราชอาณาจักรภายในระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต หลักฐานที่พัก และเงินติดตัวตามเกณฑ์ 20,000 บาทต่อคนหรือ 40,000 บาทต่อครอบครัว กรณีที่ถูกซักถามละเอียดมักเป็นผู้ที่ใช้สิทธินี้ติดต่อกันหลายครั้งในรอบปี หรือมีตราประทับที่แสดงว่าพำนักในไทยเกือบทั้งปีโดยใช้สิทธิระยะสั้นซ้ำ ๆ ซึ่งขัดกับเจตนาของมาตรการ
การเข้าทางบกและข้อจำกัดจำนวนครั้งต่อปี
ในทางปฏิบัติมีการกำกับดูแลการใช้สิทธิยกเว้นวีซ่าผ่านด่านทางบกเข้มกว่าการเข้าทางอากาศ ผู้ที่วางแผนเดินทางเข้าออกด่านทางบกบ่อยครั้งจึงควรเตรียมหลักฐานวัตถุประสงค์การเดินทางให้ชัดเจน และพิจารณาว่าการถือวีซ่าท่องเที่ยวหรือวีซ่าหลายครั้งเหมาะกว่า เพราะการถูกปฏิเสธการเข้าเมืองที่ด่านหนึ่งครั้งจะถูกบันทึกและมีผลกับการเดินทางครั้งถัดไป การวางแผนล่วงหน้าจึงถูกกว่าการแก้ปัญหาที่ด่าน
บัตรขาเข้าดิจิทัลและการแจ้งที่พัก
ทางการไทยได้นำระบบบัตรขาเข้าแบบดิจิทัลมาใช้แทนแบบกระดาษ ผู้เดินทางต้องกรอกข้อมูลการเดินทางและที่พักทางออนไลน์ภายในกรอบเวลาก่อนเดินทางถึงตามที่ประกาศกำหนด และเก็บหลักฐานการกรอกไว้แสดง ในด้านที่พัก เจ้าของสถานที่ที่ให้คนต่างชาติพักมีหน้าที่แจ้งที่พักตามแบบ ตม.30 ซึ่งเป็นเอกสารที่ตรวจคนเข้าเมืองขอดูเสมอเมื่อผู้พำนักมายื่นขออยู่ต่อหรือดำเนินการอื่น
การขออยู่ต่อจากสิทธิยกเว้นวีซ่า
ผู้เข้าเมืองด้วยสิทธิยกเว้นวีซ่าอาจยื่นแบบ ตม.7 ขออยู่ต่อได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในจังหวัดที่พำนัก (ค่าธรรมเนียม 1,900 บาท) ระยะเวลาที่อนุญาตภายใต้มาตรการใหม่ให้ยืนยันกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก่อนยื่น และต้องยื่นก่อนวันครบกำหนด เอกสารที่ใช้คือหนังสือเดินทางตัวจริงพร้อมสำเนาหน้าที่มีตราประทับ รูปถ่าย แบบแจ้งที่พัก และแผนที่ที่พัก ถ้าต้องการอยู่ยาวต้องเปลี่ยนไปใช้วีซ่าประเภทที่ตรงกับวัตถุประสงค์ เช่น การเรียน การทำงาน หรือการเกษียณ
เมื่อไรควรเลิกใช้สิทธิยกเว้นและขอวีซ่าแทน
สัญญาณที่ชัดเจนสามข้อ ข้อแรกคือคุณเริ่มใช้เวลาในไทยเกินครึ่งปีต่อปีปฏิทิน ข้อสองคือคุณทำงานให้ลูกค้าหรือนายจ้างระหว่างพำนัก ซึ่งต้องมีวีซ่าและใบอนุญาตที่ถูกต้อง ข้อสามคือคุณมีครอบครัว ทรัพย์สิน หรือธุรกิจในไทยที่ทำให้ต้องอยู่ต่อเนื่อง ทั้งสามกรณีมีทางเลือกที่ถูกต้องรองรับอยู่แล้ว ได้แก่ DTV สำหรับการทำงานทางไกล Non-B ควบใบอนุญาตทำงาน Non-O สำหรับคู่สมรสคนไทย และ LTR หรือ Non-O-A สำหรับผู้พำนักระยะยาว
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
ความเข้าใจผิดที่พบมากที่สุดคือการคิดว่าการออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามาใหม่จะรีเซ็ตสิทธิได้ไม่จำกัด ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่พิจารณาพฤติกรรมรวมของผู้เดินทางไม่ใช่แค่ครั้งล่าสุด อีกเรื่องคือการคิดว่าสิทธิยกเว้นวีซ่าเริ่มนับจากวันที่ซื้อตั๋วหรือวันที่กรอกบัตรขาเข้า ความจริงคือเริ่มนับจากวันที่ประทับตราเข้าเมือง และวันครบกำหนดที่ปรากฏบนตราประทับคือวันที่ต้องยึดถือ ไม่ใช่การคำนวณด้วยตัวเอง
iVC ช่วยอะไรได้กับผู้ที่ใช้สิทธิยกเว้นวีซ่า
เราให้คำปรึกษาเรื่องการเลือกเส้นทางวีซ่าที่ถูกต้องตามวัตถุประสงค์จริง ดำเนินการยื่นขออยู่ต่อให้ผู้พำนักในทุกจังหวัด จัดการแบบแจ้งที่พัก ตม.30 สำหรับเจ้าบ้านและผู้เช่า และวางแผนเปลี่ยนไปสู่วีซ่าระยะยาวก่อนที่ประวัติการเข้าออกจะกลายเป็นอุปสรรค สำหรับผู้ที่เคยถูกปฏิเสธการเข้าเมือง เราช่วยจัดเอกสารชี้แจงและเลือกประเภทวีซ่าที่ลดความเสี่ยงในการเดินทางครั้งต่อไป
ขั้นตอนการดำเนินการ
- 1ตรวจสิทธิของสัญชาติตนเองตรวจรายการยกเว้นการตรวจลงตราปัจจุบันจากประกาศกระทรวงการต่างประเทศ และเงื่อนไขการเข้าทางอากาศหรือทางบก
- 2กรอกบัตรขาเข้าดิจิทัลกรอกข้อมูลการเดินทางและที่พักทางออนไลน์ภายในกรอบเวลาที่ทางการกำหนดก่อนเดินทางถึง และเก็บหลักฐานไว้แสดง
- 3เตรียมเอกสารสำหรับช่องตรวจหลักฐานการเดินทางออกจากไทย หลักฐานที่พัก และเงินติดตัวตามเกณฑ์ 20,000 บาทต่อคน
- 4แจ้งที่พักตามแบบ ตม.30เจ้าของที่พักหรือผู้ให้เช่าแจ้งการเข้าพักของคนต่างชาติภายในกำหนด ซึ่งจำเป็นต่อการดำเนินการอื่นในภายหลัง
- 5ยื่นขออยู่ต่อหากจำเป็นยื่นแบบ ตม.7 ที่ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดที่พำนักก่อนวันครบกำหนด ค่าธรรมเนียม 1,900 บาท ระยะเวลาอนุญาตให้ยืนยันกับ ตม.
- 6วางแผนเปลี่ยนเป็นวีซ่าระยะยาวหากมีแนวโน้มพำนักต่อเนื่อง ประเมินเส้นทาง DTV, Non-B, Non-O หรือ LTR ให้ตรงวัตถุประสงค์จริงตั้งแต่ต้น
เอกสารที่ต้องเตรียม
- หนังสือเดินทางธรรมดาที่มีอายุเหลือไม่น้อยกว่า 6 เดือน
- หลักฐานการกรอกบัตรขาเข้าดิจิทัลตามระบบที่ทางการกำหนด
- ตั๋วเดินทางออกจากประเทศไทยภายในระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต
- หลักฐานที่พักในประเทศไทย เช่น ใบยืนยันการจองหรือสัญญาเช่า
- เงินติดตัวหรือหลักฐานการเงินไม่น้อยกว่า 20,000 บาทต่อคน
- แบบแจ้งที่พักคนต่างด้าว (ตม.30) จากเจ้าของที่พัก
- แบบ ตม.7 รูปถ่าย และแผนที่ที่พัก สำหรับการยื่นขออยู่ต่อ
- สำเนาหนังสือเดินทางทุกหน้าที่มีตราประทับเข้าออก สำหรับยื่นที่ตรวจคนเข้าเมือง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยกเว้นวีซ่าเข้าไทยได้กี่วัน (หลัง 15 ก.ย. 2569)
ขึ้นกับสัญชาติ: ประเทศในรายการ ผ.30 ได้ไม่เกิน 30 วัน เซเชลส์และมอริเชียสได้ 15 วัน อาร์เจนตินา บราซิล ชิลี เปรู และเกาหลีใต้ได้ 90 วันตามความตกลงทวิภาคี จีน ฮ่องกง มาเก๊า ลาว เวียดนาม มองโกเลีย คาซัคสถาน รัสเซีย และติมอร์-เลสเตได้ 30 วันตามความตกลงทวิภาคี กัมพูชาและเมียนมา 14 วัน (ท่าอากาศยานนานาชาติ) นับจากวันประทับตราเข้าเมือง ตรวจรายการล่าสุดที่กระทรวงการต่างประเทศก่อนเดินทาง
ยกเว้นวีซ่าใช้กี่ครั้งต่อปี
ประกาศไม่ได้กำหนดเพดานจำนวนครั้งไว้เป็นตัวเลขเดียวสำหรับทุกกรณี แต่เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองพิจารณาพฤติกรรมการเข้าออกโดยรวม ผู้ที่ใช้สิทธิระยะสั้นซ้ำจนเสมือนพำนักถาวรมีความเสี่ยงถูกปฏิเสธการเข้าเมือง
ยกเว้นวีซ่าแล้วทำงานในไทยได้ไหม
ไม่ได้ การทำงานในราชอาณาจักรต้องมีใบอนุญาตทำงานและวีซ่าประเภทที่รองรับ แม้เป็นงานที่รับค่าจ้างจากต่างประเทศแต่ลงมือทำในไทยก็เข้าข่าย ผู้ทำงานทางไกลควรใช้วีซ่า DTV
เข้าไทยทางบกด้วยสิทธิยกเว้นวีซ่าได้หรือไม่
ได้ในหลายกรณี แต่การกำกับดูแลการใช้สิทธิผ่านด่านทางบกเข้มกว่าทางอากาศ ผู้ที่เดินทางเข้าออกด่านทางบกบ่อยควรเตรียมหลักฐานวัตถุประสงค์การเดินทางให้ชัดเจนหรือเปลี่ยนไปถือวีซ่าท่องเที่ยว
ต้องกรอกบัตรขาเข้าดิจิทัลหรือไม่
ต้องกรอกตามระบบที่ทางการประกาศใช้แทนบัตรขาเข้าแบบกระดาษ โดยกรอกล่วงหน้าภายในกรอบเวลาที่กำหนดก่อนเดินทางถึง และควรเก็บหลักฐานการกรอกไว้แสดงต่อเจ้าหน้าที่
ขออยู่ต่อจากสิทธิยกเว้นวีซ่าต้องใช้อะไร
ยื่นแบบ ตม.7 พร้อมหนังสือเดินทางตัวจริงและสำเนาหน้าที่มีตราประทับ รูปถ่าย แผนที่ที่พัก และแบบแจ้งที่พัก ตม.30 ที่ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดที่พำนัก ค่าธรรมเนียม 1,900 บาท
สิทธิยกเว้นวีซ่า 60 วันยังใช้ได้ไหม
ไม่ได้แล้ว สิทธิ 60 วันถูกยกเลิกทั้ง 93 ประเทศ/ดินแดนตั้งแต่ 15 กันยายน 2569 ผู้ที่เข้าไทยก่อนวันนั้นยังอยู่ได้จนครบวันตามตราประทับเดิม
ออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามาใหม่ได้สิทธิอีกครั้งไหม
ในทางหลักการการเข้าใหม่แต่ละครั้งพิจารณาเป็นรายกรณีโดยเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง ไม่ใช่สิทธิอัตโนมัติ ผู้ที่ทำเช่นนี้ต่อเนื่องหลายรอบมักถูกซักถามและอาจถูกปฏิเสธ
เกณฑ์เงินติดตัว 20,000 บาทตรวจจริงหรือไม่
เจ้าหน้าที่มีอำนาจขอตรวจและมีการสุ่มตรวจจริงในบางเที่ยวบินและบางด่าน หลักฐานที่ใช้ได้รวมถึงเงินสด บัตรเครดิต และรายการเดินบัญชีที่พิมพ์มา
ยกเว้นวีซ่าแล้วเปลี่ยนเป็น Non-B หรือ Non-O ในไทยได้ไหม
บางกรณีทำได้ที่ตรวจคนเข้าเมืองหากยังมีวันพำนักเหลือตามเกณฑ์และเอกสารนายจ้างหรือเอกสารครอบครัวครบ แต่หลายเคสเสี่ยงน้อยกว่าหากออกไปยื่นขอวีซ่าที่สถานทูตนอกประเทศ
อยู่เกินกำหนดในสิทธิยกเว้นวีซ่ามีโทษเท่าไร
ค่าปรับวันละ 500 บาท สูงสุด 20,000 บาท และหากอยู่เกินกำหนดนานจะถูกห้ามเข้าประเทศตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมีผลต่อการยื่นวีซ่าทุกประเภทในอนาคต
ผู้ถือหนังสือเดินทางราชการหรือทูตใช้สิทธินี้ได้ไหม
ผู้ถือหนังสือเดินทางราชการและทูตอยู่ภายใต้ความตกลงยกเว้นการตรวจลงตราอีกชุดหนึ่งซึ่งมีรายการประเทศและระยะเวลาต่างจากหนังสือเดินทางธรรมดา ต้องตรวจตามความตกลงที่เกี่ยวข้องเป็นรายประเทศ
iVC ช่วยอะไรได้ในเรื่องนี้
เราให้คำปรึกษาเลือกเส้นทางวีซ่าที่ถูกต้องตามวัตถุประสงค์จริง ยื่นขออยู่ต่อให้ในทุกจังหวัด จัดการแบบแจ้งที่พัก และวางแผนเปลี่ยนไปสู่วีซ่าระยะยาวก่อนที่ประวัติการเข้าออกจะเป็นอุปสรรค
Damrong V. (ดำรง ว.)
Founder & Chief Visa Strategist
ดำรงก่อตั้ง iVC ในปี 2011 หลังทำงาน 8 ปีในวงการ travel & immigration services — เริ่มจากเจ้าหน้าที่จัดเอกสารวีซ่าที่ห้างเล็กๆ ในสีลม จนเป็น Country Manager ของบริษัทรับทำวีซ่าระดับภูมิภาคก่อนตัดสินใจเปิด iVC เอง เขามีปรัชญา 'No Cookie-Cutter Cases' — ปฏิเสธการใช้ template แบบกระดาษเดียวกันกับลูกค้าทุกราย และเป็นคนวางมาตรฐาน iVC Internal Review System ที่ทำให้ทุกเคสผ่านการตรวจ 3 ชั้น (Consultant → Senior → Director) ก่อนยื่น ดำรงเป็นผู้เจรจาดีลกับ Bank of Bangkok, KBank, SCB เพื่อทำ Financial Verification Letter ฟอร์แมตที่สถานทูตยุโรปและอเมริกายอมรับโดยไม่ต้องตีความ เขาดูแลเฉพาะ Strategic Cases — เคสที่มี Previous Refusal ในหลายประเทศ, เคส High-Net-Worth Individual, และเคสที่ต้องใช้ Public Interest Letter จาก Member of Parliament หรือเอกอัครราชทูต ดำรงเขียนคอลัมน์ 'Visa Insider Diary' ใน Forbes Thailand ปี 2022–2024
- Strategic / Complex Cases
- Previous Refusal Recovery
- HNW & Investor Visas
- Cross-Country Coordination
- ก่อตั้ง iVC International Visa Center Co., Ltd. (2011)
- ผู้พัฒนา iVC Internal Review System (3-tier QA)
- คอลัมนิสต์ Forbes Thailand 'Visa Insider Diary' (2022–2024)
- Travel & Immigration Industry 22+ ปี
